Nghị định 174/2026/NĐ-CP về xử phạt hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông sẽ bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Những cách chia sẻ đường link báo chí lên mạng xã hội không bị phạt. Ảnh: Gemini

Điều 95 của nghị định này quy định mức xử phạt cụ thể đối với việc vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội. Theo đó, mạng xã hội khi cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu, sẽ bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.

Rất nhiều thắc mắc được đưa ra về việc chia sẻ tác phẩm báo chí lên mạng xã hội như thế nào để không bị xử phạt. Mới đây, tại hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026, định hướng hoạt động 6 tháng cuối năm lĩnh vực thông tin điện tử, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã đưa ra các trường hợp có thể dẫn tới vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí.

Theo đó, khái niệm “tác phẩm báo chí” đã được quy định trong Luật Báo chí năm 2016 và Luật Báo chí sửa đổi năm 2025 gần như giữ nguyên nội dung này.

Ông Lê Quang Tự Do cho biết, đối với vi phạm bản quyền, không bao giờ có một quy định cụ thể được mà chỉ có những quy định về nguyên tắc. Nguyên tắc là ai tạo ra sản phẩm thì người đó có quyền bản quyền và quyền liên quan. Người khác khi sử dụng, dù với mục đích thương mại hay phi thương mại, đều phải được sự cho phép của chủ sở hữu quyền.

Trong từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ phải xem xét, đối chiếu và thẩm định để xác định có vi phạm hay không.

Trước đây, nhiều cơ quan báo chí cũng đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết từng trường hợp vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, điều này là không khả thi, bởi các tình huống phát sinh là vô cùng đa dạng. Do đó, pháp luật về bản quyền và các nghị định xử phạt chỉ có thể đưa ra các nguyên tắc, tiêu chí và khung xử lý chung. Khi phát sinh vụ việc cụ thể, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào các quy định đó để xem xét và đánh giá.

Với quy định tại Nghị định 174 ở trên, ông Lê Quang Tự Do đưa ra 3 trường hợp để xem xét việc có vi phạm bản quyền hay không.

Trường hợp thứ nhất khi người dùng chia sẻ đường link bài báo. Căn cứ vào định nghĩa "tác phẩm báo chí," đường link không phải là tác phẩm báo chí, đó chỉ là đường dẫn tới tác phẩm báo chí. Khi người dùng chỉ chia sẻ đường link họ cũng không được lợi gì, người khác bấm vào vẫn được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link hoàn toàn không vi phạm bản quyền.

Trường hợp thứ hai là chia sẻ đường link kèm theo một phần nội dung hoặc toàn bộ nội dung tác phẩm báo chí. Trong trường hợp cơ quan báo chí chưa cho phép người dùng chia sẻ, đây là hành vi vi phạm bản quyền. Chia sẻ một phần nội dung hay toàn bộ nội dung đều có thể bị xem là vi phạm.

Một trường hợp khác là lấy thông tin từ một bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác, không sao chép nguyên văn nhưng vẫn sử dụng toàn bộ ý chính của bài báo đó. Với trường hợp này, cần phân tích cụ thể. Nếu đó là thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí khai thác được thì việc lấy lại để viết lại vẫn là hành vi vi phạm bản quyền.

Ngược lại, nếu đó là thông tin phổ biến, nhiều cơ quan báo chí và nhiều người trên mạng xã hội đều có thể tiếp cận, chẳng hạn như một vụ tai nạn giao thông hoặc thông tin thời tiết, thì không nhất thiết bị xem là vi phạm bản quyền.

Tuy nhiên, nếu bài báo có những thông tin đặc thù được tạo ra từ công sức riêng của phóng viên, chẳng hạn nội dung phỏng vấn, phân tích hoặc các chi tiết độc quyền mà người khác dựa vào đó để viết lại, thì vẫn có thể bị xem là vi phạm bản quyền.

Để làm rõ hơn, ông Lê Quang Tự Do đưa ra ví dụ, chẳng hạn về thông tin "Hà Nội nóng 40 độ" là thông tin phổ biến. Nhưng nếu trong bài báo có nội dung phóng viên phỏng vấn một chuyên gia khí tượng để giải thích nguyên nhân nắng nóng, rồi người khác lấy chính những thông tin đó để viết lại dù không sao chép nguyên văn, thì vẫn có thể bị xem là vi phạm bản quyền.

Như vậy, nếu người dùng chỉ chia sẻ đường link bài báo trên Facebook, đăng link kèm bình luận cá nhân, gửi link bài báo vào nhóm chat hay chia sẻ bằng các nút share tích hợp trên các báo, thì sẽ không vi phạm bản quyền.
 
Theo Lê Mỹ (Vietnamnet)

Xem tin gốc tại đây