Với 476/477 đại biểu tán thành, hôm nay, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là mở rộng phạm vi các khoản tiền doanh nghiệp không được phép thu của người lao động.

Theo đó, luật nghiêm cấm thu tiền dịch vụ và các khoản khác từ người lao động không đúng quy định, thay vì chỉ giới hạn ở tiền môi giới, tiền dịch vụ.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải thay mặt Chính phủ trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo luật.

Ông Nguyễn Tiến Hải cho biết, quy định mới tạo cơ sở pháp lý để xử lý hành vi lạm thu của doanh nghiệp dịch vụ, bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Doanh nghiệp phải ghi rõ trong hợp đồng số tiền dịch vụ thu từ người lao động, tiền ký quỹ và các khoản khác, nếu có. Bộ trưởng Nội vụ được giao quy định mẫu hợp đồng và những khoản doanh nghiệp được phép thu, như tiền visa, khám sức khỏe theo yêu cầu của từng thị trường.

Theo Chính phủ, việc này giúp kiểm soát tổng thể chi phí mà người lao động phải trả; hạn chế tình trạng thu ngoài quy định hoặc thay đổi tên gọi các khoản tiền để lạm thu.

Phải có thỏa thuận bằng văn bản khi chuẩn bị nguồn lao động

Luật tăng cường các thiết chế bảo vệ người lao động trong thời gian làm việc ở nước ngoài. Doanh nghiệp có trách nhiệm bố trí người đại diện tại nước tiếp nhận để hỗ trợ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Đối với hoạt động chuẩn bị nguồn, doanh nghiệp phải ký văn bản với người lao động trước khi tổ chức đào tạo. Thỏa thuận phải ghi rõ mức phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ và những khoản thu khác, nếu có.

UBND cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động có trách nhiệm công khai thông báo đã tiếp nhận, theo dõi hoạt động trên địa bàn; xử lý vi phạm theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Luật cũng bổ sung hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, cung cấp thông tin sai sự thật, quảng cáo, tư vấn gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác nhằm lừa dối người lao động.

Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản; lợi dụng hoạt động đưa lao động ra nước ngoài để tổ chức xuất cảnh trái phép, mua bán người, bóc lột hoặc cưỡng bức lao động cũng bị nghiêm cấm.

Tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài hoặc người lao động ra nước ngoài làm việc mà xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe người lao động và cộng đồng cũng thuộc nhóm hành vi bị cấm.

Đáng chú ý, luật nghiêm cấm người lao động đi làm việc ở nước ngoài đối với công việc mát-xa. Các tổ chức cũng không được tuyển chọn, chuẩn bị nguồn hoặc đưa người lao động Việt Nam ra nước ngoài làm công việc này.

Quy định này còn áp dụng với những ngành, nghề, công việc không được nước tiếp nhận lao động cho phép.

Ưu tiên đưa lao động có chuyên môn ra nước ngoài

Luật bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn, kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài.

Mục tiêu không chỉ là nâng cao thu nhập mà còn giúp người lao động rèn luyện kỹ năng nghề, ngoại ngữ, kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp; đồng thời tiếp cận công nghệ và phương thức quản trị hiện đại.

Người đi làm việc trong một số ngành, nghề, công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn, kỹ thuật hoặc thuộc lĩnh vực Nhà nước ưu tiên phát triển sẽ được hưởng cơ chế, chính sách đặc thù.

Những chính sách này hướng đến việc đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài và thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực sau khi họ trở về, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ.

Dự thảo luật sau chỉnh lý cũng bổ sung chính sách tăng cường kết nối thông tin việc làm giữa người lao động về nước và thị trường trong nước, qua đó tận dụng nguồn nhân lực đã được đào tạo, tích lũy kỹ năng nghề và kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài.

Theo Thành Huế, Phạm Hải (Vietnamnet)